Γιάννης Ξέστερνος | Ποδήλατο με αερόσακο | Ιωλκός, 2025

Γιάννης Ξέστερνος

«Η κόλαση είναι οι Άλλοι» έγραψε ο Ζαν-Πολ Σαρτρ στο θεατρικό του έργο Κεκλεισμένων των θυρών (1944). Για τον Σαρτρ, ο «Άλλος» είναι ο καθρέφτης μας. Δεν μπορούμε να γνωρίσουμε τον εαυτό μας παρά μόνο μέσα από την κρίση των άλλων. Το παιδί όταν γεννιέται δεν έχει εικόνα για τον εαυτό του. Η πρώτη εικόνα που σχηματίζει έχει να κάνει με το τι πράττουν και τι λένε οι άλλοι γι’ αυτό. Αυτή η εικόνα εδραιώνεται υποσυνείδητα, ζυμώνεται και παγιώνεται «ερήμην» του. Όταν κάποιος μας κοιτάζει, μας «αντικειμενοποιεί» – μας μετατρέπει σε ένα αντικείμενο με συγκεκριμένες ιδιότητες . Η «Κόλαση» γιγαντώνεται όταν χάνουμε την ελευθερία μας να αυτοπροσδιοριστούμε, γιατί η αυτοεικόνα μας είναι, πλέον, φυλακισμένη στη συνείδηση του άλλου.

Η ποιητική συλλογή Ποδήλατο με Αερόσακο, εκδόσεις Ιωλκός, ανάμεσα σε άλλες  κοινωνικοπολιτικές αναφορές εγείρει τον προβληματισμό: Μπορεί ο άνθρωπος να αποδεσμευτεί από την εικόνα του εαυτού του η οποία διαμορφώθηκε από το περιβάλλον στο οποίο έχει ανατραφεί;

Νηστεύεις το ψαλίδι
απλώνεις το ακρυλικό νήμα
πρώτη θηλιά — γαϊτανάκι αρχής
άπλεκτη άγνοια κινδύνου
ένας πόντος καλή
ένας πόντος ανάποδη
μετράς πόντους
μετράς χρόνια
ζετέ — πολλές θηλιές
τυλίγονται στον λαιμό σου
μίκρυνε το πουλόβερ…
 

Το νήμα, σελ. 22

Το «Ποδήλατο με αερόσακο» είναι μια πρόσκληση για αφύπνιση. Ο τίτλος λειτουργεί ως μια επισφαλής ισορροπία πάνω σε δύο ρόδες, όπου η επιθυμία για ταχύτητα και ελευθερία συγκρούεται με τον διαρκή φόβο της πτώσης και την ανάγκη της φενάκης του αερόσακου. Αν η εικόνα μας χτίστηκε από ξένα χέρια, η ποίηση είναι η πράξη της ανάληψης ευθύνης για το ποιοι, τελικά, εμείς θα αποφασίσουμε να γίνουμε. Είναι η προσπάθεια να δούμε τον εαυτό μας πέρα από το βλέμμα των άλλων ποδηλατώντας, πια, σε αχαρτογράφητα χρόνια, τότε και τώρα. Χρόνια που διψούν για στάλες νερού: 

Άνυδρα
δεν έχουν ρίζες πια
να γειωθούν
στον ανέκδοτο χειμώνα
που ξημερώνει.

Οικογένεια Ταμαριδοειδών, σελ. 28