Γιώργος Γώτης, Μικρές αγγελίες,
εκδόσεις Στιγμή, 2025, σελ. 64, ISBN: 978-960-269-313-1.
Γράφει ο Δημήτρης Κ. Μπαλτάς
Στις λόχμες των αντιθέσεων
Η νέα ποιητική συλλογή του Γιώργου Γώτη με σχέδια του ζωγράφου Θανάση Παναγιώτου – τα οποία βρίσκονται σε αγαστή συνομιλία με ποιήματα – φέρει τον τίτλο Μικρές αγγελίες (εκδ. Στιγμή, 2025). Έναν τίτλο που συνάδει τόσο με τη μορφή, μιας και έχουμε μπροστά μας, κατά βάση, ολιγόστιχες ποιητικές καταγραφές, όσο και με το περιεχόμενο, καθώς το ποιητικό υποκείμενο ορθώνει τη φωνή του με όχημα μικρά και καθορισμένα σχήματα, τα οποία αντανακλούν το είδωλό του. Τα σχήματα αυτά είναι κυρίως εικόνες και σκέψεις. Ο ποιητής προσπαθεί να διαβάσει τα ιερογλυφικά της ζωής στην παλάμη μας («Ιερογλυφικά») απευθυνόμενος σε όσους πιστεύουν ακόμη στα θαύματα, όσο ο θεός, ωθούμενος από μια τρομερή ανία, παίζει κρυφτό. Είναι πολλά τα δίπολα ή αλλιώς οι αντιθέσεις που δομούν το ποιητικό σύμπαν των μικρών αγγελιών: φως (και φωτιά)-σκοτάδι, ήλιος-φεγγάρι, μέρα-νύχτα, σπίτι-κόσμος, νίκη-ήττα, όνειρο-πραγματικότητα, σώμα-πνεύμα, αλήθεια-ψέμα, είναι μερικά από αυτά. Πάρα πολλές, επίσης, είναι εικόνες από το φυσικό περιβάλλον – οπτικές, κινητικές, ακουστικές – διάσπαρτες σε όλο το εύρος της συλλογής με κορύφωση τα τελευταία, περισσότερο εκτενή και σπονδυλωτά ποιήματα, όπου αφιερώνονται στις εποχές. Σημειωτέον: ο ποιητής ενώ αφιερώνει από ένα ποίημα στην άνοιξη, το καλοκαίρι και το φθινόπωρο, στο ακροτελεύτιο της συλλογής ποίημα αλλάζει ρότα, σαν να στρίβει το τιμόνι τελευταία στιγμή, και δεν βυθίζεται στην παγωνιά του χειμώνα. Αντιθέτως, επιλέγει να αφιερώσει το ποίημα στην πιο ηλιόλουστη, σχεδόν ανοιξιάτικη, περίοδό του, τις αλκυονίδες μέρες, καταφάσκοντας στη χαρά, την αισιοδοξία, τη ζωή. Ο ποιητής με τις εικόνες που τεχνηέντως υφαίνει προσφέρει στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη αισθητηριακή εμπειρία. Με δεδομένο αυτό θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι ο Γώτης έλκει τις ποιητικές καταβολές του από τον ρομαντισμό και τον συμβολισμό. Ωστόσο, η ποίησή του δεν είναι μονοσήμαντη, αφού με μαεστρία ακουμπά τις παρυφές μέχρι και του υπερρεαλισμού. Η γη σταμάτησε να κινείται για λίγο/ κι όλα αλλάζουν θέση τώρα./ Στον ουρανό τριγυρνά ένα πρόβατο/ με ένα μαχαίρι στο στόμα./ Και στα κλουβιά κελαηδάνε/ σφαγμένα πουλιά. («Μια στιγμή»). Ακόμα, έντονη είναι η υπαρξιακή αγωνία από την οποία εμφορείται το ποιητικό κείμενο εκείνη τη στιγμή που οι χρονικές συμβάσεις καταλύονται, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μια ελεύθερη ομόκεντρη πτώση προς τον ίδιο τον εαυτό, τον εγκλωβισμένο στου παραμυθιού του το εγώ (βλ. «Αφηγητής»). Οι ήττες και οι απώλειες βαραίνουν περισσότερο στην πλάστιγγα αυτής της υπαρξιακής διαλεκτικής και το ποιητικό υποκείμενο βηματίζει με τόλμη μια πορεία ανάποδη, ή καλύτερα, αντιστρόφως ανάλογη με τον άξονα της κοινής λογικής, θαμπώνοντας το παρελθόν και φωτίζοντας το μέλλον. Ρίχνεις την πέτρα πίσω σου/ θολώνεις τα χρόνια./ Τη ρίχνεις μπροστά/ μετράς τους κύκλους της ζωής σου («Ριπή»). Η ενέργεια του ρήματος κραταιώνει την ένταση της εικόνας, έτσι που αιχμαλωτίζει τον αναγνώστη ωθώντας τον να σταθεί για λίγο και να δει μπροστά του ολοζώντανη την εικόνα του ποιήματος. Και αυτή η απρόσμενη πορεία, ενώ θα περίμενε κανείς, να απομακρύνει τον άνθρωπο από την αλήθεια του, εκείνη τη θωρακίζει οδηγώντας τον, αφού πρώτα φορέσει τη μάσκα του και συμφιλιωθεί με τον εαυτό του, στην πορεία αυτογνωσίας που διάπλατη ανοίγεται εμπρός του (βλ. «Αποκριά»). Οξύμωρο, όσο οξύμωρη είναι και η τύχη. Αλλά στην ποίηση του Γιώργου Γώτη δεν έχει να φοβηθεί κανείς τις βουλές της τύχης, αφού έχει το φεγγάρι στην τσέπη του. Κέρμα το φεγγάρι στριφογυρίζει/ ασημένια κορόνα στον ουρανό/ πύρινα γράμματα στη γη («Φεγγάρι»).
Ο Δημήτρης Κ. Μπαλτάς είναι ποιητής, φιλόλογος και επιμελητής κειμένων. Γεννήθηκε το 1999 στην Αθήνα, όπου και ζει μέχρι σήμερα και εργάζεται. Είναι αριστούχος απόφοιτος της κλασικής φιλολογίας, του μεταπτυχιακού προγράμματος «Ρητορική, Επιστήμες του Ανθρώπου και Εκπαίδευση» και του επιμορφωτικού σεμιναρίου «Επιμέλεια και Διόρθωση Κειμένου» του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ποιήματα, κριτικά κείμενα και δοκίμιά του για τη λογοτεχνία έχουν φιλοξενηθεί σε έντυπα (λ.χ. ο Σίσυφος, Νόημα, Απόπλους, Νέα Ευθύνη, (δε)κατα, Καρυοθραύστις, Εμβόλιμον, Μετρονόμος, κ.ά.) και ηλεκτρονικά λογοτεχνικά περιοδικά (λ.χ. Book Press, Fractal, Frear, Περί ου, Στίγμα Λόγου, Μονόκλ, Literature, κ.ά.) και σε συλλογικά έργα. Έχει δημοσιεύσει έξι ποιητικές συλλογές, με πιο πρόσφατη τη συλλογή Υπό καθεστώς ομηρίας (εκδόσεις Μετρονόμος, 2025).