Σελίδες 64
Διαστάσεις: 13⨯19,5
• ISBN: 978-960-289-236-7
• Έτος έκδοσης: 2026
Γράφει η Κατερίνα Γιαννακοπούλου
Στην ποιητική συλλογή Στο μετερίζι του χρόνου του Δημήτρη Μπαλτά (Οι Εκδόσεις των Φίλων, 2026), οι λέξεις λειτουργούν ως καταφύγιο και ταυτόχρονα ως πεδίο μάχης. Ο ποιητής έρχεται αντιμέτωπος με συναισθήματα που τον πιέζουν και τον πληγώνουν, αναζητώντας μέσα από την ίδια την πράξη της έκφρασης μια μορφή παρηγοριάς και λύτρωσης. Η γραφή του είναι βαθιά συναισθηματική και βιωματική, καταγράφοντας την αγωνία των ανθρώπων που αναζητούν μια καλύτερη ζωή, τον πόνο της απώλειας, τον χαμό αγαπημένων προσώπων και το τραύμα του αποχωρισμού.
Κεντρικός άξονας του βιβλίου είναι η μνήμη, η οποία πλημμυρίζει αδιάκοπα το μυαλό του ποιητή. Δεν πρόκειται όμως για μια παθητική νοσταλγία, αλλά για μια υπαρξιακή ανάγκη θύμησης, όπου συνυπάρχει ακόμα και η γλυκιά επιθυμία του πόνου – εκείνη η οικεία θλίψη που μας κρατά δεμένους με όσα αγαπήσαμε. Σε αυτή τη διαδρομή, ο χώρος, η φύση και τα καθημερινά αντικείμενα αποκτούν ψυχή και συμμετέχουν ενεργά στα συναισθήματα πένθους, άγχους ή θαυμασμού. Μια ζακέτα, τα ρούχα, η βροχή, τα φρούτα, τα λουλούδια παύουν να είναι απλές λεπτομέρειες του περιβάλλοντος και μετατρέπονται σε απτά τεκμήρια ζωής, σε φορείς απουσίας και παρουσίας.
Ο χρόνος στη συλλογή δεν κυλά ήρεμα· κάνει επιδρομή στη ζωή, αλλοιώνει τα γνώριμα τοπία και αφήνει τους ανθρώπους αμήχανους θεατές των αλλαγών. Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, το ποιητικό υποκείμενο παλεύει ανάμεσα σε δύο αντίρροπες δυνάμεις: από τη μία, μένει πεισματικά κρατημένο από θύμησες και νοσταλγικά καλοκαίρια που δεν θέλει να αφήσει να σβήσουν, κι από την άλλη, επιστρατεύει την ποιητική έκφραση για να διαχειριστεί το φευγιό του παλιού, να αποδεχτεί τη νέα πραγματικότητα και να προχωρήσει μπροστά θέτοντας νέους στόχους.
Ανάλογη εσωτερική ένταση διαπερνά και τα ερωτικά μοτίβα της συλλογής. Ο έρωτας δεν παρουσιάζεται εξιδανικευμένος, αλλά ως μια εμπειρία εύθραυστη, ανασφαλής, χωρίς εγγυήσεις, που συχνά επιβιώνει μόνο μέσα από σβησμένες εικόνες και αναμνήσεις. Η αίσθηση αυτή της ματαίωσης και της ευαλωτότητας συμπυκνώνεται εύστοχα στον στίχο της σελίδας 14: «Η ευτυχία είναι ένα κόκκινο μπαλόνι / μπλεγμένο στα ηλεκτρικά καλώδια / του κόσμου» -μια εικόνα τρυφερή και μαζί σκληρή, που δείχνει πώς η χαρά εγκλωβίζεται στην πεζή πραγματικότητα.
Παρότι τα θέματα της συλλογής ξεδιπλώνονται ελεύθερα, συνδέονται υπόγεια μέσα από το βλέμμα του ποιητή πάνω στην κοινωνία και την καθημερινότητα. Από την αγνή χαρά του παιδιού και τη μορφή της μάνας -που συνεχίζει να προσφέρει ανιδιοτελή αγάπη παρότι υποφέρει- ο φακός μετακινείται στην Πρωτομαγιά, στους κινδύνους της εργασίας, στην εξουσία και στις πολιτικές συνθήκες που βαραίνουν τον απλό άνθρωπο. Ο Μπαλτάς αντιπαραβάλλει τον ρομαντισμό μιας άλλης εποχής, τότε που οι γειτονιές, οι αυλές και τα σοκάκια έσφυζαν από ζωή και οι άνθρωποι ήταν ενωμένοι, με τη σκληρή εικόνα του σήμερα: τις υποκριτικές κοινωνικές συνήθειες, την απανθρωπιά, τη μοναξιά και το ατελέσφορο κυνήγι της αγάπης.
Όπως αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στη σελίδα 47 –«η επίταση της προσμονής / όλο και πυκνώνει τη μούργα / της απελπισίας. / Κι αυτή επικάθεται στις αρτηρίες / της ελπίδας και τις φράζει»– η συλλογή αναγνωρίζει το βάρος της απογοήτευσης, χωρίς όμως να παραδίδεται σε αυτήν. Αντίθετα, μέσα από ένα σαφές ηθικό και υπαρξιακό αίτημα, μας καλεί να διατηρήσουμε την ενσυναίσθηση, να κρατήσουμε την ανθρωπιά αναμμένη μέσα μας και να τολμήσουμε τον δύσκολο δρόμο της αυτογνωσίας, όσο κι αν αυτή πληγώνει το «εγώ» μας. Έτσι δικαιώνεται και ο ίδιος ο τίτλος της συλλογής: ο δημιουργός στέκεται «στο μετερίζι του χρόνου», χρησιμοποιώντας, όπως αναφέρει στη σελίδα 58, το μεσοδιάστημα των λέξεων για να υφάνει ξανά το νήμα του χρόνου και να ξηλώσει τη λήθη, μετατρέποντας την ποίηση σε πράξη μνήμης και αντίστασης.

