Γράφει η Γεωργία Καλαφάτη
“Είναι ευκολότερο να φανταστούμε το τέλος του κόσμου,
από το να φανταστούμε το τέλος του καπιταλισμού.”
Fredric Jameson
ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΕΥΕΞΙΑΣ
Με την πρώτη της ποιητική συλλογή ονόματι “Τι δεν είπαν τα ελάφια” (ΑΩ Εκδόσεις 2024) η Κατερίνα Κοζή μας συστήνεται κι ευθύς αμέσως επαληθεύει με τη γραφή της την κατά κόσμον επαγγελματική της ιδιότητα, αυτή της θεραπεύτριας. Το ντεμπούτο της θυμίζει άλλοτε ζεν άσκηση (βλ. Μυστική Συμφωνία), άλλοτε πρακτική τάντρα (“να φυλάς να σε φιλάνε, να σε φιλάνε να φυλάς”) κι άλλοτε σύγχρονη προσευχή ολιγόλογης θεράπουσας Αγίας σε παύση ανάμεσα σε ασκητικές σιωπές, απ’ αυτές τις ανιδιοτελείς φιγούρες που ούτε διαφημίζουν με πομπώδη τρόπο (βλ. η γράφουσα) τη σχέση τους με το Θείο, ούτε κηρύττουν αφ΄υψηλού, μόνον υπηρετούν διακριτικά.
Η Αγία Αικατερίνη Κοζή η Θεράπουσα εξ Ηρακλείου με “δάχτυλα κομπρέσες, κοιλιά πανσέληνο αποσυμφορητική” υπηρετεί την ποίηση – και το “καλό” εν γένει – σιωπηλά και, κυρίως, τίμια. Θεραπεύει υποδορίως (“ρυθμίζω να μη χαλάμε εύκολα”) μα βαθιά το συλλογικό ποιητικό ασυνείδητο, με τρόπο που μόνο ένα αληθινά ευγενές πνεύμα θα μπορούσε να εισχωρήσει. Ποίηση τσι γκονγκ που αναζωογονεί τους μύες της σκέψης (“ είναι που όταν αναπνέεις, κάτι βαθιά μέσα μου ξεκουράζεται”), ενώ ταυτόχρονα τους γυμνάζει με απαλά περίπλοκες έννοιες.
ΤΙ ΦΥΛΟ ΕΙΧΑΝ ΤΑ ΕΛΑΦΙΑ
Ο λόγος της άλλοτε ερωτικός (και ιδιαιτέρως σαπφικός) κι άλλοτε κοινωνικός, πάντα απευθύνεται σε ένα μικρό ή μεγάλο Έτερον, ακόμα κι αν αυτή η διαίρεση λαμβάνει χώρα εντός της. Τα φύλα της ιριδίζουν. Άλλοτε άκρως γυναικεία, με τη θηλυκότητα τρυφερής ιέρειας, συνάμα δοτικής νέας ερωμένης (πέφτει το σώμα μου σαν νυχτικό στους ώμους της νύχτας”). Μετά ο τρόπος που φλερτάρει με το “μεγάλο άλλο” προσφέρει εντατικά μαθήματα προς συμμόρφωσιν αρσενικών (“πώς θέλει την προσοχή σου ο αέρας όταν σε κυκλώνει”). ‘Αλλοτε πάλι συστήνεται ως άφυλο παιδί με κόκκινα πνευμόνια και τα χέρια στον αέρα. Το μοίρασμά της σε προκαλεί να ψυχαναλύσεις εαυτόν με τρόπο ειλικρινή μα γεναιόδωρο. Ποιήματα στιβαρά, στην ουσία τους πολιτικά, που εμπνέουν εμπιστοσύνη στον αναγνώστη να αφεθεί στη ροή των ιδεών τους.
Ο ΚΡΥΦΟΣ ΤΟΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΗΜΕΡΑ ΖΩΝΤΑΝΑ
Η φύση και η ποίηση της, ένα. Βιωματικά αποτυπωμένες οι εικόνες μιας υγιούς γήινης κατάστασης, πιθανόν λόγω της νησιωτικής καταγωγής της (“όσα με γέννησαν, ήξεραν από θάλασσα”….”…όσα με έθαψαν δεν είχαν ιδέα από χώμα”). Το αστικό τοπίο ανοίκειο, μη- τόπος (“η αστική αναμονή όλους τους διώχνει, όλους τους χωράει, όλους τους στριμώχνει”) για την ποιήτρια. Το σώμα ο μόνος αληθινός τόπος. Ίσως από τη γη που τη μεγάλωσε να προέρχεται και η απλότητα (μα καθόλου απλοικότητα) της γραφής της, τροφή για την ψυχή ισάξια της τοπικής κουζίνας που την έθρεψε, μα δίχως ίχνος φόνου, αφού εδώ όλα τα ζωντανά κουρνιάζουν, μυρίζονται, ερωτοτροπούν, έπειτα τρέχουν ελεύθερα.
Συνοψίζοντας, η ποίηση της Κοζή δημιουργεί έναν υγιή, θετικό τόπο για τον αναγνώστη, μία ευτοπία που αποδεικνύει ότι ο ικανός δημιουργός δεν απαιτείται να πάρει απαραίτητα τον -“εύκολο”- δύσκολο δρόμο του πόνου, του πένθους και των δυστοπικών σεναρίων για να παραγάγει ποιοτικό έργο. Και αυτό το είδος ποιητικής είναι εξαιρετικά σπάνιο μα κυρίως χρήσιμο και ουσιώδες. Αυτό άλλωστε θα έπρεπε να είναι και ένα από τα κύρια μελήματα των δημιουργών, πώς το έργο μας θα δράσει θετικά προς το αναγνωστικό κοινό και πώς θα φανταστούμε και θα συμβάλλουμε στο να δημιουργηθεί ελεύθερα ο ωραίος αυτός τόπος στον οποίο θα μπορεί να κατοικήσει η ποιητική ζωή στ’ αλήθεια. Κι αυτό απαιτεί λίγο παραπάνω μεράκι, κυρίως δουλεύοντας με τον ψυχισμό μας. Γιατί, τι να την κάνουμε την ευτοπία, αν η δημιουργία της μας επιβάλλεται με το ζόρι.
Για όλους αυτόυς τους λόγους το “Τι δεν είπαν τα ελάφια” της Κατερίνας Κοζή είναι μία σημαντική πρώτη ποιητική συλλογή, σοβαρή όσο και η πρόθεση της ποιήτριας και κυρίως χρηστική. Άλλωστε, όπως σημειώνει και η ίδια, “Η κληρονομιά είναι ότι παραδίδεται στον ουρανό”.